
Każdy obywatel naszego kraju, ma prawo dostępu do informacji publicznej. Jest to przywilej, który daje nam Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, przepis ten ma na celu jawność i przejrzystość życia społecznego w Polsce. Szczegółowe zasady jej funkcjonowania reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej z roku 2001. Jednak, duża część naszego społeczeństwie nie wie, że ma prawo dostępu do prawie każdej informacji urzędowej, która dotyczy życia społecznego w naszym mieście.


Czysta woda, zadbana zieleń, oczyszczone ścieki - to jeden z podstawowych obowiązków samorządu. Kiedyś zaniedbywany z braku środków i wyobraźni. Dziś inwestycje i programy proekologiczne są modne. Samorządy przeznaczają na nie ogromne środki. Gminy mają obowiązek wyznaczania i utrzymywania wysypisk śmieci. Powinny one przeprowadzać ich segregację, wystawiać osobne pojemniki na szkło, plastik, papier czy żywność. Warto pomyśleć o tworzeniu sieci powiatowych wysypisk, ponieważ utrzymanie własnego wysypiska jest bardzo kosztowne. Powiat mógłby skuteczniej przeprowadzać utylizację odpadów, budować kosztowne spalarnie. Odpady można wykorzystywać przy produkcji biogazów, kompostu, energii. Wiele gmin, choć wciąż jeszcze za mało, w trosce o czyste powietrze przechodzi z opalania węglem na ogrzewanie gazowe.
Gminy mogą promować agroturystykę i rozwój rolnictwa ekologicznego na swoim terenie, pomagać w promocji i sprzedaży zdrowej żywności i produktów lokalnych marek.
Samorządy powinny dbać o tereny zalesione, kontrolować budowy w lasach i nad jeziorami, bardzo ostrożnie wydawać zezwolenia na budowę, nie przekwalifikowywać gruntów „na siłę” po to, by mógł na nich powstać kolejny zakład.
Inwestycje w ochronę środowiska są kosztowne, ale istnieje wiele możliwości uzyskania wsparcia na ich prowadzenie (m.in. gminne, powiatowe i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, środki z Unii Europejskiej). Od pomysłowości i aktywności samorządu zależy, czy z nich skorzystają mieszkańcy. Ochrona środowiska ma coraz większe wsparcie w społecznym ruchu ekologicznym. Jednak ugruntowanie postaw wymaga prowadzenia przez władze ciągłej edukacji obywatelskiej.


Każdy Tyszanin zderzył się z sytuacją, w której autobus miejski nie przyjechał na czas, lub minął nasz przystanek bez zatrzymywania się. Każdego wtedy ogarniają niepotrzebne nerwy i negatywne emocje. Miejski Zarząd Komunikacji w Tychach, prowadzi serwis sms, pod który można wysyłać informacje o nierzetelnych kierowcach, lecz przykład doniesień prasowych z lokalnych gazet pokazuje, że nikt tych skarg nie bierze na poważnie. Sam kilkakrotnie wysyłałem sms-y na wskazany numer i nikt nie odpowiedział,czy złożona skarga została uwzględniona. Tychy to miasto o powierzchni 82km2 i ponad 130 tysiącach mieszkańców, dla wielu tyszan komunikacja miejska to podstawowy środek przemieszczania się po mieście. Istnieją prawne instrumenty zwracania się do przedstawicieli lokalnego samorządu w sprawie przewoźnika, który w nierzetelny sposób wywiązuje się z powierzonych obowiązków.


Szanowni Tyszanie w dziale "Twój samorząd - wzory pism" będziemy prezentować Państwu prawne metody wpływu na lokalny samorząd i inne instytucje. Egzekucja konstytucyjnych praw jest przywilejem obywateli naszego kraju, jednak w gąszczu przepisów i obwarowań prawnych łatwo się pomylić. Informacje pochodzą ze strony www.maszglos.pl i zostały przygotowane przez radcę prawnego. Nasze stowarzyszenie bardzo ściśle współpracuje z Fundacją Batorego w ramach tegorocznej akcji "Masz głos, masz wybór", obszerne informacje o tej akcji, znajdą Państwo na naszej stronie. Serdecznie zachęcamy do korzystania z powyższych aktów normatywnych i wniosków, ażeby ułatwić Państwu korzystanie z przywilejów, które daje nam Konstytucja RP. W dziale poruszymy zagadnienia związane z bezpieczeństwem, kulturą, ochroną środowiska, ochroną zdrowia, oświatą, usługami komunalnymi, przedsiębiorczością oraz innymi tematami związanymi z życiem społecznym.


Na co dzień najbardziej widocznym przejawem działania samorządu jest stan ulic, budynków i innych terenów miejskich. Dziurawe drogi i chodniki, obdrapane budynki, zaniedbane parki, brak oświetlenia czy leżące wszędzie śmieci nie świadczą dobrze o gospodarzu, czyli o władzach gminy lub powiatu.
Gmina powinna dbać o rozwój i stan dróg gminnych, a powiat powiatowych – muszą być one regularnie naprawiane, a w zimie odśnieżane. Podobnie stan chodników i przejść dla pieszych oraz ich oświetlenie zależy od działań gospodarza terenu, który powinien dbać o to, aby spacer chodnikiem nie kończył się wypadkiem i koniecznością zakładania gipsu.
Wygląd naszej miejscowości wpływa na jej rozwój i zadowolenie mieszkańców.W parku każdy z nas chciałby z przyjemnością odpoczywać, a nie omijać go jako miejsce brudne i niebezpieczne. Dzieci powinny mieć place zabaw czy ścieżki, po których będą mogły bezpiecznie jeździć rowerami. Zaufania inwestorów nie wzbudzą panujące wszędzie brud i bałagan, bo to źle świadczy o zdolności władz do zarządzania i współpracy z różnymi instytucjami.


Samorząd musi służyć nie tylko mieszkańcom młodym, zdrowym i aktywnym, lecz także starym, niepełnosprawnym i bezradnym. Gminie podlegają gminne, a powiatom powiatowe lub miejskie ośrodki pomocy społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie. Ich rola nie może ograniczać się do wypłaty zasiłków pieniężnych i rzeczowych biednym rodzinom. Samorządowi pracownicy socjalni powinni wiedzieć o każdej rodzinie, w której dzieje się coś niedobrego.
Samorządy mają mało pieniędzy nawet na wypłacanie ustawowych zasiłków. Nie mogą też elastycznie dysponować funduszami. Jeśli dostają pieniądze na dom dziecka, to nie mają prawa ich przeznaczyć na rodzinę zastępczą. Za mało jest również domów pomocy społecznej (na miejsce trzeba czekać latami). Jednak kłopoty finansowe nie mogą zwalniać samorządów z aktywności. Ta ostatnia może przybierać różną formę. Dla przykładu gmina, która chce dożywiać dzieci w szkołach, może obniżyć czynsz piekarzowi w zamian za dostarczanie do szkoły pieczywa.


W naszym mieście, niestety ciągle brakuje wolnych miejsc w przedszkolach. Problem ten zaskoczył wszystkie większe gminy w Polsce, w okresie mocnego rozwoju gospodarczego w latach 2006 - 2008, gdy sytuacja gospodarcza kraju uległa zdecydowanej poprawie i Polacy zaczęli masowo umieszczać dzieci w przedszkolach. Obecnie, cześć placówek jest w trakcie przebudowy poddaszy i adaptacji, żeby zwiększyć ilość miejsc dla dzieci w placówkach. Jednak są to działania nie wystarczające, bo ciągle wielu rodziców nie może znaleźć miejsca w przedszkolu dla swoich pociech. Problemy rodzinne które pojawiają się w momencie łączenia pracy zarobkowej z opieką nad dzieckiem, z pewnością rozwiązałoby umieszczenia dziecka w przedszkolu.
Każdy rodzic chce aby jego dziecko, chodziło do placówki do której jest mu najbliżej z miejsca zamieszkania, niestety nie wszyscy rodzice mają ten komfort, że ich dziecko ląduje w wybranej przez siebie placówce. W Tychach działa elektroniczny nabór do przedszkoli, pod adresem www.tychy.przedszkola.pl znajdziecie Państwo wszystkie informacje niezbędne do rejestracji dziecka w bazie danych, która odpowiada za podział miejsc w przedszkolach.
Ale co robić gdy nowoczesne metody zawiodą i nasza pociecha nie dostanie się do przedszkola lub wybranej przez nas placówki.
Poniżej prezentujemy prawne możliwości rozwiązania tego problemu.


Bezpieczeństwo jest sprawą bardzo istotną, z punktu widzenia jakości życia mieszkańca. Państwo Polskie ma szereg instrumentów sprawowania władzy w terenie, gdzie instytucje powinny stać na straży prawa, zapewniać bezpieczeństwo i poczucie opieki ze strony Państwa. Ze strony www.policja.pl wynika, że podstawowych zadań Policji należą m.in.:
* ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra,
* ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego,
* inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń,
* wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców,
* kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych związanych z działalnością publiczną lub obowiązujących w miejscach publicznych,
* współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi.
Przedstawiona powyżej lista zadań podstawowych jest dość obszerna i ma na celu zapewnienie każdemu obywatelowi - spokoju i bezpieczeństwa. Ale co robić, aby jeszcze lepiej egzekwować swoje konstytucyjne prawa na instytucjach, które zostały stworzone do tego aby nas chronić.
